DWD-MediaDWD-Media

informatief / betrokken / overzichtelijk

Wouwse Jac Mens keerde als dwangarbeider terug naar Wouw na WOII

Wouwenaar Jac Mens woonde in 1943 in de Doeldreef en werd als twintigjarige  als dwangarbeider naar Polen gestuurd. Hij krijgt een korte cursus lassen in Polen en moet dan op een scheepswerf in Elbing werken waar torpedoboten worden gemaakt.

Na een bombardement op de werf gaat hij op last van de Duitsers naar Danzig, maar ook dat is van korte duur als de Russen aanvallen. Na de bevrijding door de Russische soldaten begint hij aan een lange tocht via Oekraïne en Moldavië naar de Zwarte Zee, want terugkeer via Duitsland is door de strijd niet mogelijk. Onderweg moet hij gedwongen lijken van overleden soldaten en burgers in massagraven leggen, bomen sjouwen en allerlei werkjes uitvoeren waar de Russische soldaten vies van zijn. Uiteindelijk kan hij na maanden in Odessa op een boot naar Frankrijk stappen. Met de trein reist hij door Frankrijk, waar de jongens worden toegejuicht, terug naar Roosendaal en tenslotte naar Wouw. In Nederland is de ontvangst een stuk minder hartelijk. In Wouw is zijn ouderlijk huis verdwenen door een V1 die eind februari 1944 op het dorp viel. Gelukkig is niemand van zijn familie gedood, maar de familie woont dan tijdelijk in de Nieuwstraat.

 

Dagboek

 

Oud-Stemverslaggever Bas Augustijn kreeg van Leny Mens, de dochter van Jac, het dagboek dat hij op kleine papiertjes schreef en later in een multomap overschreef. Aan de hand van die aantekeningen, maakte Bas een compleet boekwerkje dat door heemkundekring De Vierschaer uit Wouw in kleur is uitgegeven. ,,Ter gelegenheid van ons 40-jarig bestaan hebben we het in kleur laten drukken en het is een mooie uitgave geworden”, zegt voorzitter André Dingemans van de Wouwse kring. Met als titel ‘Wouwse jongen overleeft in Danzig’ wordt de reis van Wouw naar Elbing in Polen en terug beschreven. Overigens ging Jac Mens niet alleen, want ook Piet van Dongen en Janus de Backer zaten in dezelfde trein. Alle drie kwamen uiteindelijk terug naar Wouw. Jac schrijft over de ontberingen in Wohnlager Ferdinand waar hij ook Leen Moerland en Janus van Tilburg ontmoet. ,,Mijn vader heeft daar nooit iets over verteld en ik heb eerlijk gezegd nooit het dagboek gezien of gelezen. Dat gebeurde pas na zijn overlijden”, geeft zijn dochter Leny aan. Jac woonde met zijn gezin jarenlang in de Pastoor Pottersstraat in Wouw. Aan het boekje is een aantal kaartjes toegevoegd om de reis in beeld te brengen. Het hele verhaal is te lezen in de uitgave die inmiddels naar de leden van de kring is gestuurd en daar goed is ontvangen. De Vierschaer heeft nog een aantal losse exemplaren, die voor € 7,50 verkocht worden en verkrijgbaar zijn bij René Hermans, Martel 6 in Wouw. Info per mail is ook mogelijk op Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..